چگونه ویکی نویس شویم

از ویکی فارسی اوبونتو
نسخهٔ تاریخ ‏۱۷ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۷:۵۷ توسط Danialbehzadi (بحث | مشارکت‌ها) (تصویر)
پرش به: ناوبری، جستجو

اول ثبت نام کنید/وارد شوید

شما برای استفاده و مطالعه ویکی نیازی به ثبت نام ندارید ولی اگر می‌خواهید ویکی‌نویس شوید و در توسعه آن مشارکت کنید باید ثبت نام کنید.

اگر در انجمن اوبونتو ثبت نام کرده باشید و دارای حساب کاربری هستید نیازی به ثبت نام مجدد در ویکی نیست و می‌توانید با کلیک بروی "ورود" و با همان نام کاربری و رمز عبور انجمن وارد ویکی شوید.

آشنایی با محیط ویکی

پس از وارد شدن در ویکی با موارد زیر در نوار ابزار روبه‌رو می‌شوید:

نوار ابزار سمت راست

مواردی که در بالای صفحه در سمت راست وجود دارد. این گزینه‌ها مربوط به صفحه‌ای است که در حال حاضر مشغول نگاه کردن به آن هستید.

  1. صفحه: صفحه‌ای که در حال خواندن آن هستید را نشان می‌دهد.
  2. بحث: در این اینجا می‌توانید انتقادات و پیشنهادات خود را درباره صفحه‌ای که هم‌اکنون می‌خوانید، مطرح کنید. بهتر است در انتهای مطلب خود در فضای بحث از مدک (~~~~) استفاده کنید یا به اصطلاح مطلب خود را امضاء کنید تا مطالب شما از مطالب دیگران قابل تفکیک باشد.
  3. ویرایش: برای ویرایش و تغییر در صفحه‌های ویکی به کار می‌رود (که بعد از کلیک روی آن یک ویرایشگر باز می‌شود که شما می‌توانید تغییرات مورد نظرتان را برای آن صفحه انجام دهید و با کلیک بروی "ذخیره کردن تغییرات" تغییرات شما ذخیره شود) به کار می‌رود.
  4. تاریخچه: تاریخچه ویرایش صفحه و تغییرات صفحه‌ای که در آن هستید را به همراه فردی که آن تغییرات را انجام داده است را نشان می‌هد.
  5. انتقال: با کلیک بر روی آن صفحه‌ای فرمی باز می‌شود تا نام صفحه‌ای که در آن هستید، را تغییر دهید. این کار باعث انتقال تاریخچه آن صفحه به نام جدید نیز می‌شود. (در اصل آدرس صفحه تغییر می‌کند)
  6. پیگری/توقف پیگیری: با کلیک بر روی آن می‌توانید صفحه‌ای که در حال خواندن آن هستید به فهرست پیگیری‌هایتان اضافه یا حذف کنید.

نوار ابزار سمت چپ

مواردی که در بالای صفحه در سمت چپ وجود دارد. این گزینه‌ها مربوط به شماست و در همه صفحات یکی است.

  1. نام کاربری شما: با کلیک روی آن می‌توانید صفحه کاربری خود را بسازید و درباره خودتان بنویسید.
  2. بحث: در این صفحه دیگران می‌توانید انتقادات و پیشنهادات خود را درباره شما مطرح کنید، و شما نیز به سوالاتشان پاسخ دهید.
  3. ترجیحات: تنظیمات حساب کاربریتان در این قسمت قرار دارد
  4. فهرست پیگیری‌ها: فهرست صفحاتی که پیگیری‌ می‌کنید را نشان می‌دهد شما می‌توانید هر کدام از صفحات ویکی را با کلیک بر روی "پی‌گیری" به فهرست پیگیری‌هایتان اضافه کنید.
  5. مشارکت‌ها: در این صفحه می‌توانید همه مشارکت‌های که در ویکی انجام داده‌اید حتا آن‌هایی را که پاک شده‌اند را ببینید (نوشتن ویکی، ویرایش ویکی‌ها، ویرایش ویکی‌های دیگران، آپلود عکس و ...)
  6. خروج: که با کلیک روی آن از از حساب کابریتان در ویکی خارج می‌شوید.

منو پیمایش سمت راست

این یک فهرست از صفحاتی است که ممکن است به آن نیاز داشته باشید.

چگونه ویکی نویس شویم منو ناوبری.png

ناوبری:

  1. صفحهٔ اصلی: با کلیک روی آن به صفحه اصلی باز می‌گردید.
  2. تغییرات اخیر: آخرین تغییراتی که در ویکی انجام شده است را نشان می‌دهد. صفحات جدید و صفحاتی که ویرایش شده‌اند.
  3. مقاله تصادفی: با هر بار کلیک روی آن ویکی یک مقاله تصادفی را برای شما نشان می‌دهد.

جستجو:

  1. جستجو: کادر جستجو که برای جستجوی صفحات در ویکی استفاده می‌شود. دکمه "برو" معادل زدن کلید "Enter" است، که با کلیک روی آن مستقیما به نام صفحه‌ای که نوشته‌اید هدایت می‌شوید. ولی اگر "جستجو" را کلیک کنید، ویکی تمام صفحاتی را که شامل کلمه نوشته است را برای شما نشان می‌دهد.

ابزارها:

  1. پیوندها به این صفحه: در این صفحه می‌توانید پیوندهایی که به صفحه‌ جاری که در حال خواندن آن هستید داده شده‌اند، را ببینید.
  2. تغییرات مرتبط: در این صفحه تغییرات اخیر صفحه‌های پیوند داده شده از این صفحه (یا اعضای رده مورد نظر) را می‌بینید.
  3. بارگذاری پرونده: در این صفحه می‌توانید فایل‌هایتان را بارگذاری(Upload) کنید. فرمت‌های مجاز png، gif، jpg، jpeg، webp، svg هستند مثلا عکس‌های که در این صفحه هستند، اول در این صفحه بارگذاری شده‌اند و بعد در ویکی به‌صورت "پیوند درونی" استفاده شده‌اند.
  4. صفحه‌های ویژه: در این صفحه می‌توانید آمارهایی درباره ویکی، صفحات، کاربران، داده‌ها، ابزارها و صفحات پر بازدید و ... ببینید.
  5. اطلاعات صفحه: در این صفحه می‌توانید اطلاعاتی صفحه‌ای که درآن هستید، را ببینید. نام صفحه، حجم صفحه، به‌وجود آورنده صفحه، زمان ایجاد صفحه، آخرین ویرایش صفحه، آخرین ویرایشگر صفحه و ...

نوشتن یک ویکی

Ruby.png

برای نوشتن یک ویکی در کادر جستجوی سمت چپ اسم موضوعی را که می‌خواهید درباره آن مطلب بنویسید وارد کنید. اگر کسی قبلا آن صفحه را ایجاد کرده باشد اسم آن موضوع (و موضوع‌هایی که با آن کلمه شروع شده باشند) را نشان می‌دهد و اگر موضوعی ایجاد نشده باشد فقط عبارت "صفحه‌های دربردارنده..." را نشان می‌دهد که با زدن کلید "Enter" یا دکمه برو به آن صفحه می‌روید. مثلا ما می‌خواهیم موضوع(صفحه) "رابی" (با زبان برنامه‌نویسی روبی اشتباه شود این فقط یک مثال است) را بنویسیم بعد از نوشتن کلمه "رابی" و زدن "Enter" یا دکمه برو با صفحه زیر مواجهه می‌شویم:



همانطور که خودش گفته است با کیک کردن روی کلمه "رابی" به صفحه زیر می‌رویم و یک ویرایشگر برای ما باز می‌شود که می‌توانیم صفحه "رابی" را بسازیم.

Ruby amoozesh1001.png

با نوشتن مطلب مورد نظر در این ویرایشگر و زدن روی Ruby amoozesh1002.png صفحه شما ساخته می‌شود شما می‌توانید قبل از این کار با انتخاب Ruby bishnamayesh.png پیش‌نمایشی از صفحه‌ای که می‌خواهید بسازید ببینید و در صورت نیاز به تغییر صفحه تغییرات مورد نیاز را بدهید بعد صفحه را ذخیره کنید.



چطور ویکی استاندارد بسازیم

شیوه نگارش

قبل از هر چیز بخش دستور زبان و سبک نگارش ویکی‌پدیای فارسی را مطالعه نمایید.

کدهای ویکی

برای این که یک صفحه ویکی استاندارد بسازید، باید با کدهای ویکی آشنا یاشید. در ویرایشگر ویکی یک نوار ابزار به شکل زیر وجود دارد با استفاده از این نوار ابزار نوشتن یک ویکی استاندارد راحت‌تر است. و نیازی به حفظ بودن کدها نیست. اما فقط تعدادی از این کدها(9 کد) از طریق این نوار ابزار قابل استفاده است.

Ruby amoozesh1004 abzar.png

کاربرد و کدهای این ابزار یه این صورت هستند:

Ruby abzar1.png متن پررنگ : که کد آن بصورت '''متن پررنگ''' است، که هر چه بجای عبارت "متن پر رنگ" نوشته شود بصورت پر رنگ یا ضخیم نوشته می‌شود.

Ruby abzar2.png متن مورب : که کد آن بصورت ''متن مورب'' است، که هر چه بجای عبارت "متن مورب" نوشته شود بصورت کج یا مورب نوشته می‌شود.

Ruby abzar3.png پیوند درونی : که کد آن بصورت [http://www.example.com عنوان پیوند] "عنوان پیوند" است که هر چه بجای عبارت "متن پیوند" نوشته شود به صفحه‌ای در همین سایت ویکی لینک داده می‌شود و به صورت آبی رنگ نمایش داده می‌شود. مثل اوبونتو

Ruby abzar4.png پیوند به بیرون : که کد آن بصورت [http://www.example.com عنوان پیوند] است، که اگر بخواهیم آدرس یک صفحه وب را لینک بدهیم از آن استفاده میکنیم. که بجای "عنوان پیوند" نام وبسایت یا توضیح آن و به جای "http://www.example.com" ادرس صفحه وب را می‌نویسم البته عبارت "//:http" را در ابتدای آن را فراموش نکنید. برای مثال وبسایت اوبونتو فارسی (www.ubuntu.ir) به این صورت "[https://ubuntu.ir اوبونتو فارسی]" اوبونتو فارسی لینک داده می‌شود.

Ruby abzar5.png عنوان سطح : که برای درست کردن عنوان استفاده می‌شود که کد آن به صورت == متن عنوان == است بطور مثال در این صفحه عبارت‌های: "اول ثبت نام کنید/وارد شوید"، "نوشتن یک ویکی"، "چطور یک ویکی استاندارد بسازیم"، هر کدام یک عنوان هستند که با کد == متن عنوان == ساخته شده‌اند.

Ruby abzar6.png تصویر داخل متن : که کد آن به‌صورت [[پرونده:Example.jpg]] است، برای گذاشتن یک تصویر در صفحه به کار می‌رود قبل از گذاشتن تصویر باید از ستون سمت چپ ویکی با استفاده از لینک ویژه:بارگذاری پرونده تصویر مورد نظر خود را بارگذاری کنید. بعد اسم فایل را به جای عبارت "Example.jpg" قرار دهید. تمام تصاویری که در این صفحه گذاشته شده‌اند به این روش ایجاد شده‌اند.

Ruby abzar7.png پیوند پرونده : که کد آن به صورت [[مدیا:Example.ogg]] است، که برای گذاشتن لینک یک فایل یا پرونده استفاده می‌شود و همانند "تصویر داخل متن" باید ابتدا فایل مورد نظر خود را بارگذاری کنید. بعد اسم فایل را به جای عبارت "Example.ogg" قرار دهید. مثال مدیا: مدیا:Blender 268a 800px-Welcome Screen.png

Ruby abzar8.png نادیده گرفتن قالب بندی ویکی : که کد آن به‌صورت <nowiki>متن قالب‌بندی‌نشده اینجا وارد شود </nowiki> است، هر متن، عبارت یا نویسه‌ای که بجای "متن قالب‌بندی‌نشده اینجا وارد شود" نوشته شود ویکی آن را به همان صورت نشان می‌دهد. به طور مثال اگر شما در ویرایشگر ویکی عبارت متن پر رنگ را استفاده کنید در حالت ویکی آن را به صورت متن پررنگ نشان می دهد ولی اگر از این کد استفاده شود(داخل این کد نوشته شود) به همان صورت متن قالب‌بندی‌نشده اینجا وارد شود که نوشته شده نمایش داده می‌شود.

Ruby abzar9.png خط افقی : که کد آن به صورت ---- است، که برای کشیدن خط افقی استفاده می‌شود. بهتر است از خط افقی کمتر اسفاده شود.

الگوها

تعدادی الگوی پیش‌فرض برای ایجاد شیوه و تاکید بر روی متن ایجاد شده است.

  • الگو:اخطار باید در بخش‌هایی که عملیات نیازمند احتیاط بوده و ممکن است صدمات جدی به سیستم کاربر وارد کند استفاده شود.
  • الگو:یادداشت عموما برای ارائه اطلاعات بیشتر، درک عمیق‌تر و یا توضیحاتی که درج مستقیم آن‌ها در مقاله اضافی بوده، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • الگو:نکته نکات حاشیه‌ای همچون دستورالعمل‌هایی که می‌توانند کمک کننده باشند اما وجود و طی کردن آن‌ها برای انجام عملیات الزامی ندارد.
  • الگو:ویرایش بر روی صفحاتی که نیازمند ویرایش می‌باشند استفاده می‌گردد.
  • الگو:clear در صورت نیاز به clear: both.

برای بررسی نحوه استفاده هر یک از الگوها به صفحه آن مراجعه نمایید.

دیگر کدهای استفاده شده در ویکی

رده

رده که کد آن بصورت "[[رده: نام رده]]" است، چیزی شبیه پوشه بندی در رایانه شماست. رده برای دسته‌بندی مطالب ویکی استفاده می‌شود و برای اینکه دسته‌بندی مناسبی داشته ‌باشند باید صفحه‌ای که ایجاد می‌کنید را حداقل در یک رده قرار دهید؛ البته می‌توانید از چند رده هم استفاده کنید. برای استفاده از رده، کد آن را در آخر متن صفحه‌ای که ایجاد کرده‌اید قرار دهید. مثلا ما فرض می‌کنیم grep یک نرم‌افزار است، پس ما "[[رده:نرم‌افزار]]" را به آخر صفحه اضافه می‌کنیم.


تغییر مسیر

تغییر مسیر که کد آن بصورت "#تغییر_مسیر [[نام مسیر]]" است، برای تغییر مسیر یک صفحه به صفحه دیگر استفاده می‌شود. مثلا "nano" به‌صورت "نانو" هم نوشته می‌شود؛ حال اگر کسی "نانو" را در ویکی جستجو کند با یک صفحه خالی مواجه می‌شود. برای رفع این مشکل نیازی نیست که ما مطالب صفحه "nano" را در صفحه "نانو" کپی و پیست کنیم؛ فقط کافیست صفحه "نانو" را ایجاد کنیم و عبارت "#تغییر_مسیر [[nano]]" را در آن بنویسیم. در این صورت اگر کسی به صفحه "نانو" برود، به صفحه "nano" منتقل خواهد شد.


تصویر

برای گذاشتن تصویر این الگو را به خاطر بسپارید:


[[پرونده:PhotoName|PhotoSize|title]]


در ادامه کد هایی را مرور می‌کنیم.


[[پرونده:Mastodon_logo.svg|150px|logo]]

خروجی:

logo


[[پرونده:Mastodon_logo.svg|thumb|logo]]

خروجی:

logo



[[پرونده:Mastodon_logo.svg|center|logo]]

خروجی:

logo

تو رفتگی

برای ایجاد تو رفتگی در متن از این کد استفاده می‌شود:

:این متن فرو رفته است.


در ویکی به‌صورت زیر نمایش داده خواهد شد:

این متن فرو رفته است.


متن پر رنگ

برای پر رنگ شدن متن از این کد استفاده می‌شود: '''متن پر رنگ'''.


متن پر رنگ و مورب

برای پر رنگ و مورب شدن متن به‌طور هم‌زمان از این کد استفاده می‌شود: '''''متن پر رنگ و مورب'''''.


کامنت کردن

برای نادیده گرفتن کد و کامنت کردن آن، به این صورت عمل کنید:

<nowiki>code</nowiki>


نوشتن کد

برای نوشتن کد به این صورت عمل کنید:

{{bc|your_code}}


به صورت زیر در صفحات نشان داده می‌شود:


your_code


فهرست

«*» برای ایجاد فهرست و زیر فهرست استفاده می‌شود. به‌طور مثال نوشته زیر در ویرایشگر:


* نرم‌افزار ها

** نرم‌افزار های گرافیکی

*** گیمپ

** نرم‌افزار های ویرایش متن

*** ویم

*** نانو

*** ایمکس


به صورت زیر در صفحات ویکی نشان داده می‌شود:


  • نرم‌افزار ها
    • نرم‌افزار های گرافیکی
      • گیمپ
    • نرم‌افزار های ویرایش متن
      • ویم
      • نانو
      • ایمکس


فهرست شماره گذاری شده

«#» برای ایجاد فهرست شماره گذاری شده استفاده می‌شود. به‌طور مثال نوشته زیر در ویرایشگر:


# آب

# خاک

## رس

## ماسه

# هوا

# آتش


به صورت زیر نشان در صفحات ویکی نشان داده می‌شود:

  1. آب
  2. خاک
    1. رس
    2. ماسه
  3. هوا
  4. آتش


جدول

برای ایجاد جدول از کد زیر استفاده کنید:


{| class="wikitable"‌

|-‌‌

! توزیع !! میزکار !! ویرایشگر‌

|-

| اوبونتو || گنوم || ویم

|-

| دبیان || KDE || نانو

|-

| آرچ || XFCE || ایمکس

|}


که به‌صورت زیر در خواهد آمد:


توزیع میزکار ویرایشگر
اوبونتو گنوم ویم
دبیان KDE نانو
آرچ XFCE ایمکس


  • برای ویکی کدهای زیاد دیگری هم هستند که برای نوشتن ویکی زیاد ضروری نیستند و شما با تمرین می‌توانید آن‌ها را یاد بگیرید.


  • چند نکته درباره ویکی‌نویسی:


    • به صفحات ویکی که دیگران ایجاد کرده‌اند نگاه کنید و «ویرایش» را کلیک کنید و ببینید آن‌ها چگونه از کدها استفاده کرده‌اند. البته دقت کنید در صفحات ویکی تغییرات ناخواسته‌ای ایجاد نکنید (البته تا زمانی که با «ذخیره‌کردن تغییرات» کاری نداشته باشید اتقاقی نخواهد افتاد. پس نترسید و جسارت داشته باشید!).


    • اوایل کار و در چند ویکی اول ممکن است ویکی خوبی ننویسید و این باعث دلسردی شما شود؛ اما این مهم نیست، چون در هر زمان می‌توانید آن را ویرایش کنید و آن را بهبود ببخشید.


    • حتماً به غلط های املایی و نگارشی خود توجه ویژه‌ای داشته باشید چون این مورد باعث خسته شدن و آزردن خواننده می‌گردد. سعی کنید کمتر از کلمات بیگانه استفاده کنید و معادل آن را به فارسی بنویسید.